این ورزا مشته رو یک مادر گیلانی بافت و اما آیین ورزامُشته یکی از سنت‌های زنانه‌ی گیلان است؛ عروسکی که زنان روستا پس از برداشت برنج از آخرین خوشه‌ها می‌ساختند و تا آغاز فصل شخم‌زنی در خانه نگه می‌داشتند. این عروسک در بهار، هنگام بیرون آوردن ورزا برای بیجار، به گاو نر داده می‌شد تا نماد برکت، پرواری دام و قوت زمین باشد.
در فرهنگ کشاورزی گیلان، آیین ورزامُشته جایگاهی ویژه دارد؛ آیینی زنانه که پیوند میان برداشت برنج، نیروی زمین و دام را روایت می‌کند. این سنت در دو فصل متفاوت اجرا می‌شود و همین تقویم دوگانه، آن را از دیگر آیین‌های کشاورزی متمایز می‌کند.
مرحله اول: ساخت عروسک – فصل برداشت (مرداد) امروز ۲۸
در مردادماه، هم‌زمان با رسیدن خوشه‌های برنج، زنان روستا از آخرین دسته‌ی خوشه‌ها عروسکی کوچک می‌سازند. این عروسک حامل «برکت سال» و نماد سپاس‌گزاری از زمین است. ورزامُشته پس از ساخت، در خانه نگه داشته می‌شود؛ گاهی در طاقچه، گاهی کنار انبار برنج، و گاهی در جایی که زنان آن را «محل برکت» می‌دانند.
مرحله دوم: اجرای آیین – فصل شخم‌زنی (اواخر اسفند تا فروردین)
با پایان زمستان و آغاز فصل بیجار، ورزا برای شخم‌زنی زمین آماده می‌شود. در همین زمان، زنان ورزامُشته را از خانه بیرون می‌آورند و هنگام نخستین روز کار، آن را به گاو نر می‌دهند. باور محلی این است که ورزا با خوردن این عروسک، قوی‌تر، پروارتر و پُرنیرو می‌شود و زمین را بهتر شخم می‌زند. این عمل نوعی آیین برکت‌خواهی و پیوند دوباره‌ی زمین، دام و زن کشاورز است.
جایگاه پژوهشی و ثبت میراث
بررسی فهرست رسمی میراث ناملموس کشور نشان می‌دهد که آیین ورزامُشته هنوز ثبت ملی نشده است؛ با این حال، در منابع مردم‌شناسی، کارگاه‌های صنایع‌دستی و پژوهش‌های فرهنگی گیلان، به‌عنوان عروسک آیینی برنج معرفی و آموزش داده می‌شود. پژوهشگران این آیین را بخشی از میراث زنانه‌ی گیلان می‌دانند که نیازمند ثبت و مستندسازی رسمی است.